Teleskop Hubble nie działał przez dwumikrometrową wadę

Teleskop Hubble’a od 25 lat nieprzerwanie przeczesuje kosmiczna otchłań i odmienia nasze spojrzenie na wszechświat. Niewiele zabrakło jednak do tego, aby sprzęt wart miliardy dolarów okazał się bezużyteczną kupą złomu krążącą po ziemskiej orbicie.

Hubble umieszczony został na orbicie w 1990 roku po 10 latach budowy. Ten najnowocześniejszy na tamte czasy teleskop miał stać się naszym okiem na wszechświat. Został zaprojektowany, aby dostarczyć zdjęcia o jakości nieosiągalnej w teleskopach naziemnych ze względu na atmosferę i zanieczyszczenia świetlne.

20 maja 1990 roku teleskop wykonał pierwsze zdjęcie. Niewyraźna fotografia nie zachwyciła naukowców. Wkrótce okazało się, że główne zwierciadło o średnicy 2,4 m ma poważna wadę. Z powodu tzw. aberracji sferycznej światło odbijane od zwierciadła ogniskowało się w innych punktach. Zastanawiasz się pewnie jak po tylu latach pracy nad teleskopem specjaliści mogli doprowadzić do błędu eliminującego go z poprawnego działania? Okazuje się, że wada była zdumiewająco znikoma. Zwierciadło zakrzywione było jedynie o 2 mikrometry (2 tysięczne milimetra) i to wystarczyło, aby teleskop okazał się bezużyteczny po wyniesieniu na orbitę.

Teleskop Hubble
Teleskop Hubble, NASA

Hubble został skonstruowany w taki sposób, aby można było go serwisować przy użyciu promów kosmicznych. Postanowiono wysłać misję naprawczą. W grudniu 1993 roku załoga promu Endeavour wymieniła moduł optyczny z kamerą na nowy – taki, który uwzględniał wadę w krzywiźnie zwierciadła i pozwolił na zniwelowanie aberracji sferycznej. Wymieniono również żyroskopy i baterie słoneczne. Naprawa trwała 5 dni, ale szczęśliwie zakończyła się powodzeniem.

Zdjęcia z Hubble'a po naprawie
Zdjęcia Teleskopu Hubble przed i po misji naprawczej, NASA

Teleskop Hubble’a serwisowany był później na orbicie jeszcze 4 razy. Wykorzystywano w tym celu promy kosmiczne. Niestety od 2009 roku teleskop, w rezultacie zamknięcia programu wahadłowców, może liczyć tylko na siebie. Misje serwisowe nie są już przewidziane w przyszłości.

Filary Stworzenia
Filary Stworzenia – słynne zdjęcie Teleskopu Hubble, NASA

W latach 1990-2015 Hubble okrążył Ziemię ponad 137 tysięcy razy przebywając dystans 5,5 miliona kilometrów. Wykonał w tym czasie ponad 1,2 miliona obserwacji i przekazał na Ziemię setki terabajtów danych. Teleskop spojrzał w przeszłość wszechświata na rekordową odległość ponad 13 miliardów lat świetlnych od Ziemi. Teleskop jest w stanie dostrzec bardzo odległe obiekty. Gdyby człowiek posiadał „wzrok” teleskopu widziałby muchę w Rio De Janeiro będąc w Warszawie. Teleskop Hubble’a wykonał kilka słynnych zdjęć m.in. „Głębokie Pole Hubble’a” czy „Filary Stworzenia”.

Zwierciadło Hubble'a

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *