Teleskop Hubble nie działał przez dwumikrometrową wadę

Teleskop Hubble’a od 25 lat nieprzerwanie przeczesuje kosmiczna otchłań i odmienia nasze spojrzenie na wszechświat. Niewiele zabrakło jednak do tego, aby sprzęt wart miliardy dolarów okazał się bezużyteczną kupą złomu krążącą po ziemskiej orbicie.

Hubble umieszczony został na orbicie w 1990 roku po 10 latach budowy. Ten najnowocześniejszy na tamte czasy teleskop miał stać się naszym okiem na wszechświat. Został zaprojektowany, aby dostarczyć zdjęcia o jakości nieosiągalnej w teleskopach naziemnych ze względu na atmosferę i zanieczyszczenia świetlne.

20 maja 1990 roku teleskop wykonał pierwsze zdjęcie. Niewyraźna fotografia nie zachwyciła naukowców. Wkrótce okazało się, że główne zwierciadło o średnicy 2,4 m ma poważna wadę. Z powodu tzw. aberracji sferycznej światło odbijane od zwierciadła ogniskowało się w innych punktach. Zastanawiasz się pewnie jak po tylu latach pracy nad teleskopem specjaliści mogli doprowadzić do błędu eliminującego go z poprawnego działania? Okazuje się, że wada była zdumiewająco znikoma. Zwierciadło zakrzywione było jedynie o 2 mikrometry (2 tysięczne milimetra) i to wystarczyło, aby teleskop okazał się bezużyteczny po wyniesieniu na orbitę.

Teleskop Hubble
Teleskop Hubble, NASA

Hubble został skonstruowany w taki sposób, aby można było go serwisować przy użyciu promów kosmicznych. Postanowiono wysłać misję naprawczą. W grudniu 1993 roku załoga promu Endeavour wymieniła moduł optyczny z kamerą na nowy – taki, który uwzględniał wadę w krzywiźnie zwierciadła i pozwolił na zniwelowanie aberracji sferycznej. Wymieniono również żyroskopy i baterie słoneczne. Naprawa trwała 5 dni, ale szczęśliwie zakończyła się powodzeniem.

Zdjęcia z Hubble'a po naprawie
Zdjęcia Teleskopu Hubble przed i po misji naprawczej, NASA

Teleskop Hubble’a serwisowany był później na orbicie jeszcze 4 razy. Wykorzystywano w tym celu promy kosmiczne. Niestety od 2009 roku teleskop, w rezultacie zamknięcia programu wahadłowców, może liczyć tylko na siebie. Misje serwisowe nie są już przewidziane w przyszłości.

Filary Stworzenia
Filary Stworzenia – słynne zdjęcie Teleskopu Hubble, NASA

W latach 1990-2015 Hubble okrążył Ziemię ponad 137 tysięcy razy przebywając dystans 5,5 miliona kilometrów. Wykonał w tym czasie ponad 1,2 miliona obserwacji i przekazał na Ziemię setki terabajtów danych. Teleskop spojrzał w przeszłość wszechświata na rekordową odległość ponad 13 miliardów lat świetlnych od Ziemi. Teleskop jest w stanie dostrzec bardzo odległe obiekty. Gdyby człowiek posiadał „wzrok” teleskopu widziałby muchę w Rio De Janeiro będąc w Warszawie. Teleskop Hubble’a wykonał kilka słynnych zdjęć m.in. „Głębokie Pole Hubble’a” czy „Filary Stworzenia”.

Zwierciadło Hubble'a

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *